Jak przygotować się do operacji biodra metodą MIS DAA, aby skrócić czas rekonwalescencji i zwiększyć bezpieczeństwo całego procesu leczenia?

Zabieg endoprotezoplastyki biodra metodą MIS DAA to małoinwazyjna technika chirurgiczna, która pozwala na wykonanie operacji przy minimalnym naruszeniu mięśni. Dzięki temu powrót do codziennej aktywności jest zwykle szybszy, z mniejszym bólem i lepszą kontrolą ruchu. Jednak aby operacja przyniosła najlepszy efekt, ważne jest staranne przygotowanie przedoperacyjne. Ten etap jest niezwykle istotny, aby okres rekonwalescencji po zabiegu przebiegł jak najszybciej bez powikłań.

W naszym autorskim programie HipHope podchodzimy do tego kompleksowo oferując kwalifikację medyczną, edukację, fizjoterapię oraz wsparcie po operacji.

1. Kwalifikacja do operacji

Konsultacja ortopedyczna

Podczas wizyty lekarz:

• ocenia stan kliniczny pacjenta i stopień zwyrodnienia stawu biodrowego,
  
• omawia metodę MIS – krótkotrzpieniową endoprotezoplastykę biodra
  
• wyjaśnia spodziewane efekty oraz możliwe ograniczenia.
  

Ocena ogólnego stanu zdrowia

Celem jest upewnienie się, że organizm jest gotowy na zabieg.
Lekarz zbiera informacje o:

• chorobach serca, płuc, tarczycy, cukrzycy,
  
• przebytych infekcjach i zabiegach,
  
• przyjmowanych lekach (szczególnie przeciwzakrzepowych, sterydach, lekach na ciśnienie),
  
• reakcjach na znieczulenie w przeszłości.
  

Badania obrazowe

• RTG biodra – podstawowe, ocenia stopień zniszczenia stawu.
  
• TK / MRI – stosowane gdy potrzebna jest dokładniejsza ocena, np. geometrii kości lub ocena konfliktu kostno-stawowego.
  

2. Diagnostyka przedoperacyjna

Zestaw badań pozwala bezpiecznie przeprowadzić zabieg.

Badania krwi

Badania dodatkowe

• RTG klatki piersiowej – ocena układu oddechowego.
  
• EKG – ocena rytmu serca.
  

Konsultacje specjalistyczne

Wykonywane w zależności od potrzeb:

• kardiolog – przy chorobach sercowo-naczyniowych,
  
• diabetolog – przy cukrzycy,
  
• anestezjolog – dobiera znieczulenie i omawia ryzyko.

3. Rehabilitacja przedoperacyjna 

Rehabilitacja przedoperacyjna jest fundamentem przygotowania do zabiegu w programie HipHope.

Nie jest „opcjonalnym dodatkiem”, ale pierwszym etapem leczenia, który wprost wpływa na to, jak szybko i jak komfortowo pacjent wróci do sprawności po operacji.
Celem jest:

• zmniejszenie bólu i sztywności stawu,
  
• poprawa zakresu ruchu (aby po operacji łatwiej odbudować wzorzec),
  
• wzmocnienie obręczy biodrowej kończyny dolnej oraz tułowia,
  
• nauka chodu o kulach – aby tuż po zabiegu poruszać się bezpiecznie,
  
• nauka ćwiczeń pooperacyjnych – co zwiększa ich skuteczność i przyśpiesza tempo odzyskiwania sprawności we wczesnym etapie pooperacyjnym.
  

Dlaczego to działa?

Osoba przygotowana:

• szybciej odzyskuje sprawność, ponieważ ruchy są znane i „zautomatyzowane”,
  
• ma mniejszy ból pooperacyjny, bo mięśnie i powięź są uelastycznione,
  
• mniej boi się aktywności, bo wie, co ją czeka.
  

Przykładowe elementy terapii:

• mobilizacja tkanek miękkich wokół biodra i miednicy,
  
• ćwiczenia poprawiające zakres ruchomości biodra,
  
• nauka wzorca „hip hinge” (pochylenie z biodra bez zgięcia kręgosłupa),
  
• nauka poruszania się o kulach.

4. Edukacja pacjenta

Edukacja jest jednym z najważniejszych elementów przygotowania do operacji. To właśnie zrozumienie co wolno, czego unikać i dlaczego wprost wpływa na bezpieczeństwo po zabiegu oraz tempo powrotu do sprawności. Operacja MIS chroni mięśnie i zmniejsza uraz tkanek, ale staw biodrowy w pierwszych tygodniach po zabiegu wciąż wymaga szczególnej ochrony i świadomego ruchu.

Wiele powikłań po endoprotezoplastyce (np. zwichnięcia endoprotezy, nadmierny ból, obrzęk, infekcje lub problemy z chodzeniem) wynika nie z samej techniki operacyjnej, lecz z niepewności pacjenta, prób „siłowania się”, złych nawyków lub nieprawidłowych pozycji w życiu codziennym. Dlatego przed zabiegiem pacjent uczy się jak funkcjonować po operacji, zanim jeszcze do niej dojdzie.

We wczesnej fazie po operacji:

Nie wolno:

• przekładać operowanej nogi przez linię środkową,
  
• zginać biodra na siłę powyżej 90°,
  
• skręcać tułowia „na uwięzionym biodrze”,
  
• krzyżować nóg.
  

Trzeba:

• wstawać i siadać spokojnie, bokiem, bez rotacji biodra,
  
• spać z poduszką między kolanami (jeśli leżysz na boku),
  
• unikać niskich foteli, kanap i głębokich foteli samochodowych.

5. Przygotowanie farmakologiczne

W zależności od wywiadu:

• możliwe czasowe odstawienie leków rozrzedzających krew,
  
• dostosowanie leków na ciśnienie i cukrzycę,
  
• suplementacja żelaza w przypadku anemii,
  
• profilaktyka antybiotykowa przy ryzyku infekcji.
  

6. Przygotowanie domu i organizacja opieki

Powrót do domu po zabiegu jest momentem, w którym pacjent zaczyna realnie funkcjonować na co dzień z nową endoprotezą. Dlatego bardzo ważne jest, aby środowisko domowe było bezpieczne i dostosowane, tak aby nie prowokowało upadków, nadmiernych zgięć ani niekontrolowanych ruchów. Równie istotne jest wsparcie drugiej osoby – nie dlatego, że pacjent jest niesamodzielny, ale dlatego, że przez pierwsze dni każdy ruch wymaga koncentracji i oszczędzania energii.

Pamiętaj:

• Zaplanuj transport.
  
• Zapewnij pomoc bliskiej osoby przez pierwsze dni.
  
• Przygotuj w domu:
  
  • kule (dopasowane na odpowiednią wysokość),
    
  • krzesło prysznicowe lub taboret,
    
  • matę antypoślizgową w łazience.
    

7. Dzień przed i dzień operacji

Ostatnie 24 godziny przed zabiegiem mają za zadanie zminimalizować stres, zapewnić bezpieczeństwo znieczulenia oraz odpowiednio przygotować pacjenta do operacji. To czas na uspokojenie organizmu, lekką dietę, higienę i odstawienie czynników, które mogłyby zwiększać ryzyko infekcji lub powikłań.

Dzień przed:

• lekkostrawna kolacja,
  
• kąpiel w płynie antyseptycznym,
  
• usuń biżuterię, makijaż i lakier z paznokci.
  

Dzień operacji:

• pozostajesz na czczo,
  
• podpisujesz zgodę,
  
• znieczulenie: ogólne + podpajęczynówkowe,
  
• zabieg metodą MIS DAA.
  

Podsumowanie

Przygotowanie przedoperacyjne to pierwszy, aktywny etap leczenia, a nie czas „czekania na zabieg”. W tym okresie organizm uczy się nowych wzorców ruchu, odzyskuje elastyczność i stabilność tkanek, a pacjent zdobywa wiedzę, która będzie potrzebna już od pierwszej doby po operacji.

Im lepiej przygotujesz ciało i umysł przed zabiegiem, tym sprawniej będziesz poruszać się po zabiegu. Standardowy czas przygotowania wynosi zwykle 4–6 tygodni, ale tempo dostosowujemy indywidualnie do pacjenta. 

Autorzy programu HipHope:

• lek. Bartłomiej Warchał,
• lek. Maciej Śliwiński,
• mgr Krzysztof Malarz,
• fizjoterapeuci: mgr Aleksandra Korzeniowska, mgr Justyna Janota, mgr Dariusz Frajczyk.