Drętwienie palców, osłabienie dłoni albo wybudzanie się w nocy z powodu mrowienia ręki to objawy, które wielu pacjentów początkowo bagatelizuje. Często problem tłumaczony jest przeciążeniem, pracą przy komputerze lub chwilowym „przemęczeniem ręki”. Zdarza się jednak, że przyczyną dolegliwości jest cieśń nadgarstka — jedno z najczęściej występujących schorzeń uciskowych nerwów obwodowych. Odpowiednio wcześnie rozpoznany problem daje duże możliwości skutecznego leczenia, jednak zbyt długie ignorowanie objawów może prowadzić do trwałego osłabienia funkcji dłoni.

Czym jest cieśń nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka polega na ucisku nerwu pośrodkowego w obrębie kanału nadgarstka. Jest to wąska przestrzeń anatomiczna, przez którą przebiegają ścięgna oraz nerw odpowiedzialny za czucie części palców i prawidłową pracę mięśni dłoni.

Kiedy dochodzi do zwiększenia ciśnienia w obrębie kanału nadgarstka, nerw zaczyna być drażniony i uciskany. Początkowo objawy bywają niewielkie i pojawiają się okresowo, jednak z czasem mogą stopniowo się nasilać.

Jakie objawy daje cieśń nadgarstka?

Najbardziej charakterystyczne są:

  • drętwienie kciuka, palca wskazującego i środkowego,
  • mrowienie dłoni,
  • nocne wybudzanie z powodu bólu lub drętwienia,
  • osłabienie chwytu,
  • trudności z utrzymywaniem przedmiotów,
  • ból promieniujący do przedramienia.

Wielu pacjentów opisuje konieczność „strzepywania” dłoni po przebudzeniu, aby zmniejszyć objawy.

W bardziej zaawansowanych przypadkach może dochodzić do osłabienia mięśni kłębu kciuka oraz pogorszenia sprawności ręki podczas codziennych czynności.

— Charakterystyczne jest to, że objawy zwykle rozwijają się stopniowo. Pacjenci często zgłaszają się dopiero wtedy, gdy problem zaczyna utrudniać pracę lub codzienne funkcjonowanie.

Skąd bierze się problem?

Ryzyko rozwoju cieśni nadgarstka zwiększają przede wszystkim powtarzalne ruchy dłoni i przewlekłe przeciążenia. Problem częściej dotyczy osób pracujących przy komputerze, wykonujących pracę manualną albo regularnie używających narzędzi generujących drgania.

Znaczenie mogą mieć również:

  • choroby tarczycy,
  • cukrzyca,
  • zmiany hormonalne,
  • ciąża,
  • stany zapalne stawów,
  • przebyte urazy nadgarstka,
  • obrzęki tkanek.

U części pacjentów problem rozwija się stopniowo przez wiele miesięcy bez jednej konkretnej przyczyny.

Jak wygląda diagnostyka?

Podstawą jest dokładny wywiad oraz badanie kliniczne. Lekarz ocenia charakter objawów, siłę mięśniową dłoni oraz obecność charakterystycznych testów prowokacyjnych.

W wielu przypadkach wykonywane jest również badanie EMG, czyli badanie przewodnictwa nerwowego. Pozwala ono ocenić stopień uszkodzenia nerwu pośrodkowego oraz potwierdzić obecność ucisku.

Czasem konieczne bywają dodatkowe badania obrazowe lub różnicowanie problemu z dolegliwościami pochodzącymi z odcinka szyjnego kręgosłupa.

Jak podkreśla lek. Jan Mincewicz, u części pacjentów objawy cieśni nadgarstka początkowo przypominają przeciążenie ręki lub problemy neurologiczne związane z kręgosłupem szyjnym, dlatego prawidłowa diagnostyka ma kluczowe znaczenie dla wyboru odpowiedniego leczenia.

Kiedy wystarcza rehabilitacja?

W początkowych stadiach choroby bardzo dobre efekty może przynosić odpowiednio dobrana rehabilitacja. Im wcześniej wdrożone zostanie leczenie, tym większa szansa na ograniczenie rozwoju problemu bez konieczności zabiegu.

Rehabilitacja może obejmować:

  • terapię manualną,
  • mobilizację nerwu pośrodkowego,
  • pracę z tkankami miękkimi przedramienia,
  • ćwiczenia poprawiające ślizg nerwu,
  • kinesiotaping,
  • terapię przeciwobrzękową,
  • edukację dotyczącą ergonomii pracy.

Rehabilitant zwraca uwagę nie tylko na sam nadgarstek, ale również na napięcia w obrębie przedramienia, barku oraz odcinka szyjnego, które mogą wpływać na funkcjonowanie całej kończyny górnej.

Duże znaczenie ma także ograniczenie przeciążeń oraz zmiana codziennych nawyków nasilających objawy.

Kiedy potrzebny jest ortopeda?

Konsultacja ortopedyczna jest szczególnie ważna wtedy, gdy objawy zaczynają się nasilać albo utrzymują się mimo rehabilitacji.

Do niepokojących objawów należą:

  • stałe drętwienie palców,
  • osłabienie dłoni,
  • problemy z utrzymywaniem przedmiotów,
  • zanik mięśni kłębu kciuka,
  • pogorszenie sprawności ręki,
  • brak poprawy mimo leczenia zachowawczego.

W takich przypadkach konieczna może być dokładniejsza ocena stopnia ucisku nerwu oraz kwalifikacja do dalszego leczenia.

Jak wygląda leczenie operacyjne?

Jeżeli ucisk na nerw jest znaczny albo objawy utrzymują się przewlekle, może być konieczne leczenie zabiegowe. Operacja polega na przecięciu struktur uciskających nerw pośrodkowy i zwiększeniu przestrzeni w obrębie kanału nadgarstka.

Zabieg wykonywany jest zwykle w znieczuleniu miejscowym i trwa stosunkowo krótko. U wielu pacjentów poprawa pojawia się szybko, szczególnie jeśli leczenie wdrożono zanim doszło do trwałego uszkodzenia nerwu.

Ważnym elementem pozostaje późniejsza rehabilitacja oraz stopniowy powrót do codziennych aktywności.

Czy można zmniejszyć ryzyko nawrotu?

Duże znaczenie ma ergonomia pracy oraz regularne przerwy podczas wykonywania powtarzalnych czynności. Warto zwracać uwagę na ustawienie nadgarstków podczas pracy przy komputerze i unikać długotrwałego przeciążania dłoni.

Pomocna może być również regularna aktywność fizyczna oraz odpowiednio dobrane ćwiczenia poprawiające funkcję kończyny górnej.

Cieśń nadgarstka jest schorzeniem częstym, ale odpowiednio wcześnie rozpoznana daje duże możliwości skutecznego leczenia. Kluczowe znaczenie ma szybka diagnostyka, właściwie dobrana rehabilitacja oraz konsultacja ortopedyczna wtedy, gdy objawy zaczynają ograniczać codzienne funkcjonowanie pacjenta.

Zapraszam bardzo serdecznie na konsultację do FIZJOMED CLINIC przy ul. Straconki 57 w Bielsku-Białej.